W samym centrum Bielska-Białej, tuż przed galerią Sfera przy ulicy Mostowej, stoją dwie brązowe postacie pochylone nad globusem. Bolek i Lolek wskazują palcami swoje rodzinne miasto – to właśnie tutaj, w bielskim Studiu Filmów Rysunkowych, narodziła się jedna z najbardziej rozpoznawalnych polskich kreskówek. Pomnik odsłonięto w 2011 roku jako hołd dla animacji, która przez dekady bawiła kolejne pokolenia dzieci w Polsce i za granicą.
To nie jest przypadkowe miejsce na mapie. Bielsko-Biała to kolebka przygód dwóch braci, którzy podróżowali po całym świecie, latali w kosmos i przeżywali niezliczone przygody. Wszystkie odcinki powstawały właśnie w tym mieście.
- symboliczne połączenie z dzieciństwem
- unikalna rzeźba w centrum
- część szlaku Bajkowe Bielsko-Biała
- historia polskiej animacji
- bliskość kawiarni i sklepów
Studio Filmów Rysunkowych i początki kreskówki
Historia Bolka i Lolka zaczęła się w 1963 roku, kiedy Władysław Nehrebecki stworzył pierwsze scenariusze dla bielskiego studia. Przez kolejne 23 lata powstało ponad 150 odcinków w 10 seriach oraz dwa pełnometrażowe filmy. Kreskówka zdobyła popularność nie tylko w Polsce – emitowano ją w dziesiątkach krajów na całym świecie, od Europy po Iran.
Nehrebecki nadał bohaterom imiona zainspirowane przedwojennym filmem z Adolfem Dymszą. Bolek to tak naprawdę Bolesław, a Lolek – Karol. W Polsce postacie stały się na tyle kultowe, że w kilku miastach nazwano ich imieniem ulice, choć paradoksalnie w samym Bielsku-Białej takiej ulicy nie ma.
Bolek i Lolek to imiona synów Władysława Nehrebeckiego – twórca nadał swoim animowanym bohaterom imiona własnych dzieci. Jeden z synów, Roman (Lolek), jest współwłaścicielem praw autorskich i w 2002 roku stworzył komiks o przygodach kuzynów Bolka i Lolka.
Rzeźba przy globusie – co dokładnie zobaczysz
Pomnik przedstawia dwie brązowe postacie stojące po obu stronach globusa ziemskiego. Bolek, starszy brat, wskazuje palcem dokładnie na Bielsko-Białą – symboliczny gest podkreślający związek bohaterów z miastem. Rzeźby mają około 120 i 140 cm wysokości, więc są nieco większe niż przeciętne dziecko. Cała instalacja waży około 254 kilogramów.
Brąz nadaje postaciom ciepły, złocisty odcień, który zmienia się w zależności od pory dnia i oświetlenia. Wykonanie rzeźby to efekt pracy kilku artystów – projekt stworzył Jarosław Mączka pod nadzorem Józefa Ćwiertni, a odlew wykonywał Wiesław Wojdak. Po jego śmierci pracę dokończyła jego córka, Magdalena Nowocień.
Szlak Bajkowe Bielsko-Biała
Pomnik Bolka i Lolka to jeden z przystanków na szlaku tematycznym prowadzącym przez centrum miasta. Obok braci można spotkać również Reksia – kolejną kultową postać z bielskiego studia animacji. Szlak powstał, żeby uhonorować dziedzictwo Studia Filmów Rysunkowych i pokazać, jak ważną rolę odgrywało to miasto w historii polskiej animacji.
Spacer po szlaku to dobry sposób na poznanie Bielska-Białej z nieco innej perspektywy. Prowadzi przez ścisłe centrum, więc po drodze można zajrzeć do okolicznych kawiarni czy sklepów.
Dla kogo to miejsce
Przede wszystkim dla rodzin z dziećmi, które znają kreskówkę z telewizji lub streamingu – seria wciąż jest dostępna i oglądana. Starsze pokolenia z kolei zatrzymują się tutaj z sentymentu, wspominając czasy, gdy Bolek i Lolek byli stałym punktem sobotniej ramówki.
Dzieci lubią wspinać się na podstawę i robić zdjęcia obok brązowych postaci. Globus zachęca do szukania na nim różnych miejsc, co może być pretekstem do rozmowy o geografii. To także punkt spotkań – łatwo umówić się „przy Bolku i Lolku”, bo każdy w mieście wie, gdzie to jest.
W czasach swojej świetności seria Bolek i Lolek pobiła rekordy popularności, wyprzedzając nawet Smerfy w rankingach najchętniej oglądanych kreskówek w Polsce.
Praktyczne informacje – jak dotrzeć i ile czasu poświęcić
Pomnik stoi na dziedzińcu przed południowym budynkiem galerii handlowej Sfera przy ulicy Mostowej. To absolutne centrum miasta, więc dojazd nie sprawia problemu. Jeśli ktoś przyjeżdża samochodem, może skorzystać z parkingu przy galerii (płatny). Dojazd komunikacją miejską jest równie prosty – większość linii autobusowych przejeżdża przez centrum.
Dla pieszych wędrujących po Starym Mieście to zaledwie kilka minut od głównego rynku. Wystarczy skierować się w stronę galerii Sfera, a pomnik stoi tuż przed wejściem, więc trudno go przegapić.
Sam pomnik to obiekt do szybkiego zwiedzenia – większość osób spędza tu 5-10 minut na zrobienie zdjęć i obejrzenie rzeźby z bliska. Jeśli ktoś planuje przejść cały szlak Bajkowe Bielsko-Biała, warto zarezerwować godzinę lub dwie na spacer po centrum z przystankami przy kolejnych postaciach.
Dostępność i opłaty
Pomnik jest dostępny całą dobę, siedem dni w tygodniu. To obiekt w przestrzeni publicznej, więc wstęp jest bezpłatny. Można go odwiedzić o dowolnej porze – wieczorem, gdy włącza się oświetlenie galerii, rzeźby wyglądają zupełnie inaczej niż w świetle dziennym.
W pobliżu znajdują się toalety w galerii handlowej oraz liczne punkty gastronomiczne, co ułatwia planowanie dłuższego pobytu w centrum miasta. Teren wokół pomnika jest płaski i dostępny dla wózków dziecięcych oraz osób z ograniczoną mobilnością.
Pomnik Bolka i Lolka to drugi tego typu obiekt w Bielsku-Białej upamiętniający bohaterów lokalnego studia animacji – wcześniej stanął tu już pomnik Reksia, równie kultowego psa z polskiej kreskówki.
Jeśli ktoś planuje wizytę w Bielsku-Białej i ma chwilę na przejście przez centrum, warto zatrzymać się przy tym miejscu. To krótki przystanek, ale z wyraźnym lokalnym charakterem – nie każde miasto może pochwalić się tak bogatą historią animacji.