W centrum Bielska-Białej, na niewielkim skwerze między ulicami 11 Listopada i Stojałowskiego, stoi brązowa figurka psa z charakterystyczną łatką na oku. To Reksio – bohater kultowego serialu animowanego, który przez ponad dwie dekady powstawał właśnie w tym mieście. Pomnik upamiętnia nie tylko sympatycznego pieska, ale też historię bielskiego Studia Filmów Rysunkowych, które dało Polsce bajki znane kilku pokoleniom. Miejsce to przyciąga zarówno nostalgicznych dorosłych, jak i dzieci, które wciąż oglądają przygody ciekawskiego czworonoga.
- sympatyczny pomnik kultowego Reksia
- historia polskiej animacji
- fontanna w kształcie jajka
- ławeczka twórcy Lechosława Marszałka
- idealne miejsce do zdjęć i spotkań
Reksio – piesek urodzony w Bielsku-Białej
Niewielu zdaje sobie sprawę, że Bielsko-Biała to kolebka polskiej animacji dla dzieci. W miejscowym Studiu Filmów Rysunkowych powstawały bajki, które stały się ikonami polskiej telewizji – Bolek i Lolek, a także właśnie Reksio. Pierwsza przygoda sympatycznego pieska z łatką trafiła na ekrany w 1967 roku.
Twórcą Reksia był Lechosław Marszałek, reżyser i animator związany z bielskim studiem. Inspiracją dla postaci był prawdziwy pies – Trola, czworonożny towarzysz Marszałka i jego żony Haliny. Serial produkowano aż do 1988 roku, a łącznie powstało 65 odcinków. Co ciekawe, Reksio nie mówił – komunikował się szczekaniem, mimiką i gestykulacją, co sprawiało, że bajka była zrozumiała dla dzieci na całym świecie bez potrzeby tłumaczenia dialogów.
Pierwowzorem filmowego Reksia była suczka Trola, należąca do Haliny i Lechosława Marszałków. To właśnie obserwując swojego pupila, animator stworzył charakter i zachowania bajkowej postaci.
Jak wygląda pomnik i fontanna
Brązowa rzeźba przedstawia Reksia stojącego na tylnych łapach. Jedna przednia łapka skierowana jest do pyska, druga wskazuje w stronę fontanny – jakby piesek chciał zwrócić uwagę przechodniów na tryskającą wodę. To charakterystyczna poza, pełna życia i ciekawości, która świetnie oddaje temperament bajkowego bohatera.
Pomnik ma 90 centymetrów wysokości i waży 130 kilogramów. Takie wymiary nie są przypadkowe – twórca chciał, żeby figurka odpowiadała naturalnym rozmiarom prawdziwego psa, nie była monumentalna, ale przystępna i przyjazna. Dzięki temu dzieci mogą swobodnie podchodzić do Reksia, dotykać go i robić zdjęcia na jego tle.
Integralną częścią kompozycji jest fontanna w kształcie pękniętego jajka. Woda tryska z czterech części skorupki, tworząc efektowną kaskadę. Cała fontanna ma 60 centymetrów wysokości, 9 metrów długości i 6 metrów szerokości. W słoneczne dni plusk wody i błysk kropel tworzą przyjemną atmosferę – to miejsce chętnie wykorzystywane przez mieszkańców jako punkt spotkań.
Ławeczka Lechosława Marszałka
Tuż przy pomniku Reksia znajduje się kolejny element upamiętniający twórcę bajki. To brązowa ławeczka poświęcona Lechosławowi Marszałkowi, autorowi postaci pieska i reżyserowi Studia Filmów Rysunkowych. Ławka została zaprojektowana przez profesora Wiesława Koronowskiego.
Warto przyjrzeć się detalom – na oparciu widnieje taśma filmowa z wizerunkiem Reksia. To subtelne nawiązanie do animacyjnego charakteru postaci i pracy studia filmowego. Można tu usiąść, odpocząć i pomyśleć o tym, ile radości przyniosły dzieciom te proste, ale ciepłe bajki.
Obok pomnika znajduje się tabliczka upamiętniająca postać Lechosława Marszałka – twórcy nie tylko Reksia, ale całej filozofii bielskiej animacji dla najmłodszych.
Szlak Bajkowe Bielsko-Biała
Pomnik Reksia to jeden z przystanków na szlaku tematycznym, który prowadzi przez centrum miasta i łączy figury bohaterów bajek powstałych w Studiu Filmów Rysunkowych. Oprócz Reksia na trasie spotkać można pomnik Bolka i Lolka przy ulicy Mostowej (między budynkami Galerii Sfera), a także inne postaci z bielskich produkcji animowanych.
Szlak został stworzony z myślą o rodzinach z dziećmi. Przejście całej trasy zajmuje około godziny spokojnym krokiem, z przerwami na zdjęcia i krótkie odpoczynki. To świetny sposób na poznanie centrum Bielska-Białej – spacer wiedzie malowniczymi uliczkami, wzdłuż rzeki Białej, przez place i skwery.
Dla dzieci taka wycieczka to połączenie zabawy z nauką – mogą poznać historię polskiej animacji, zobaczyć, jak wyglądały bohaterowie ich ulubionych (lub rodziców) bajek w trójwymiarze, a przy okazji aktywnie spędzić czas na świeżym powietrzu.
Dla kogo to miejsce
Pomnik Reksia to atrakcja uniwersalna. Starsze pokolenia odwiedzają go z sentymentem – dla wielu Reksio to symbol dzieciństwa, dobranotek oglądanych przed snem, beztroskich lat PRL-u. Rodzice przyprowadzają tu swoje pociechy, żeby pokazać im bohaterów, których sami kochali w młodości.
Dzieci natomiast traktują pomnik jako interaktywną zabawkę. Można go dotknąć, przytulić, stanąć obok i udawać, że też się wskazuje fontannę. W upalne dni fontanna daje ukojenie – choć nie jest to kąpielisko, widok i dźwięk tryskającej wody przyjemnie chłodzi.
To też dobry punkt na krótki przystanek dla turystów zwiedzających Bielsko-Białą. Skwer leży blisko centrum, w okolicy są sklepy, kawiarnie i inne atrakcje. Można tu wpaść na chwilę, zrobić kilka fotek i ruszyć dalej – albo posiedzieć dłużej, obserwując życie miasta.
Praktyczne informacje – dojazd, ceny, godziny otwarcia
Pomnik znajduje się na skwerze między ulicami 11 Listopada i Stojałowskiego, tuż nad rzeką Białą. To centralna część miasta, więc dotarcie nie stanowi problemu. Można dojść pieszo z dworca kolejowego (około 15 minut spaceru) lub dojechać komunikacją miejską – kilka linii autobusowych ma przystanki w pobliżu.
Dla zmotoryzowanych dostępne są parkingi w centrum miasta, choć w godzinach szczytu znalezienie miejsca może być wyzwaniem. Warto rozważyć zostawienie samochodu na parkingu przy galerii handlowej i przejście się pieszo – dystans niewielki, a przy okazji można zwiedzić centrum.
Wstęp jest bezpłatny. Pomnik to obiekt publiczny, dostępny przez całą dobę, siedem dni w tygodniu. Można go odwiedzić o dowolnej porze – choć oczywiście w dzień jest bezpieczniej i wygodniej, zwłaszcza z dziećmi. Wieczorem pomnik i fontanna są oświetlone, co tworzy całkiem klimatyczny widok.
Fontanna działa sezonowo – zwykle od wiosny do jesieni, w zależności od pogody. Zimą woda jest wyłączana, ale sam pomnik nadal można podziwiać i fotografować.
Ile czasu przeznaczyć? Samo obejrzenie pomnika to kwestia kilku minut. Jeśli jednak chcecie zrobić zdjęcia, posiedzieć na ławeczce Marszałka i pozwolić dzieciom pobawić się przy fontannie, warto zarezerwować 20-30 minut. A jeśli planujecie przejść cały Szlak Bajkowe Bielsko-Biała, doliczcie dodatkową godzinę.
Niedaleko pomnika Reksia znajduje się pomnik Bolka i Lolka – stoi między budynkami Galerii Sfera przy ulicy Mostowej. Oba miejsca można odwiedzić podczas jednego spaceru po centrum.
Warto mieć przy sobie aparat lub telefon z naładowaną baterią – to jedno z tych miejsc, gdzie wszyscy chcą mieć pamiątkowe zdjęcie. Reksio cierpliwie pozuje do fotek od 2009 roku i nie zanosi się, żeby miał tego dość.